ಕೋವರ್ಕೊಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರೇಶ್
ನವದೆಹಲಿ, ಡಿ. ೨೧ : ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಅರಣ್ಯ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಗುರುವಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ಕೋರ್ಟ್ ಕೃಷಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ಹೈ ಕೋರ್ಟು ಗಾಂಧಿ ಜೀವನ್ ಕಲೆಕ್ಟಿವ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೩೪ ಎಕರೆ ೬ ಗುಂಟೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಪೀಠವು ಜನವರಿ ೬, ೨೦೦೯ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.
“ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾಕ್ಷö್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಪ್ರತಿವಾದಿ-ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವುದೇ ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ನಾವು ದೃಢವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸುಮಾರು ೧೩೪ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ೪ಆರನೇ ಪುಟಕ್ಕೆ
ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಶ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು” ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. “ಪ್ರತಿವಾದಿ-ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವು ೧೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕೃಷಿ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಯಾವುದೇ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೂ ಸೇರಿದೆ.”
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅರಣ್ಯ ಮೀಸಲು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕಡ್ಡಾಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. “ ಅರಣ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕ್ರಮವು ೧೯೮೦ ರ ಅರಣ್ಯ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ ೨ ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ... ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರತಿವಾದಿ-ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವಾಗ ನಡೆದ ಅಕ್ರಮವನ್ನು ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಜನವರಿ ೨೩, ೨೦೦೭ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿದೆ. “ಹೀಗಾಗಿ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿವಾದಿ-ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ವಿವಾದಿತ ಆದೇಶವು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ದೃಢವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ. “ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ೧೩೪ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು” ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಗುತ್ತಿಗೆ
ಕೊಡಗಿನಲ್ಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮೇಲೂ ಈ ತೀರ್ಪು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೀರಾಜಪೇಟೆ ಹಾಗೂ ಮಡಿಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಫಿ, ಟೀ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ೯೯೯ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಎಕರೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ೨ ರೂಪಾಯಿನಿಂದ ೭ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಶಕ್ಕೆ ಭೂಮಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಕಳೆದ ೨೦೨೪ ರ ಜನವರಿ ೧೦ ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.
ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ, ಟೀ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲದೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕಾನೂನು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಬಾಕಿ ವಸೂಲಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು ಹಿರಿಯ ಐಎಫ್ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಗುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ, ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗೆ ೫,೦೦೦ ರೂ.ಗಳಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ೯೯೯ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ೯೯ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲ.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಬಾಕಿ ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಿದ್ದರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಹಿರಿಯ ಐಎಫ್ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿ ಪಿ ರವಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯು ಬಾಕಿ ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕೊಡಗು ಸಿಸಿಎಫ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರವಿ ೧೯೯೯-೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಮಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದ ಭೂಮಿಗಳು ‘ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ’ ಗಳಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿವೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದಿರುವ “ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಾಕಿ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮೊರೆ ಹೋಗಿವೆ.
ಇದೀಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿರುವುದು ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ದಾರಿಯನ್ನು ಸರಾಗವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಹಿಂಪಡೆದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಬೇರಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೂ ಬಳಸುವುದು ಅಸಾದ್ಯವಾಗಿದೆ.